De kracht ván de wijk inzetten vóór de wijk

Sleutelpersonen als Fatum, Peggy, Jowan en Maria Antonietta genieten het vertrouwen van wijkbewoners. Ze spreken dezelfde taal, kennen de cultuur én weten de weg in de Nederlandse samenleving. Niet alleen vervullen ze een brugfunctie tussen hun gemeenschap en professionals, ze betrekken inwoners bij wat er gebeurt in de wijk en geven hen een stem.

In NoordWest zijn 37 sleutelpersonen actief. Ze noemen zichzelf liever wijkambassadeurs en richten zich vaak op een specifieke groep of thema. Professionele begeleiding krijgen ze van medewerkers van welzijnsorganisatie ContourdeTwern, zoals buurtondersteuner Jorri Roosen, sociaal werker Nadia Lahraoui en Jeanine Safdi, coördinator van de wijkambassadeurs in West. 

Vertrouwenspersoon

Nadia, Jorri en Jeanine geven toelichting op de rol van sleutelpersonen en hebben een aantal van hen bij elkaar gebracht om te vertellen wat ze doen. Nadia legt uit waarom de inzet van sleutelpersonen zo effectief is: “Het zijn veelal mensen met een migratieachtergrond, die een vertrouwenspersoon zijn voor de gemeenschap waarvan ze deel uitmaken. Inwoners met een ondersteuningsbehoefte stappen eerder op hen af dan dat ze een professional benaderen.” 

De wijkambassadeurs in West houden wekelijks spreekuur. “Maar eigenlijk zijn ze altijd bezig”, zegt Jeanine. Zo wordt wijkambassadeur Jowan op school regelmatig aangesproken door ouders met vragen. Jowan: “Vorige week heb ik nog bij twee oudergesprekken gezeten.” En dat is niet alleen omdat ze dan kan tolken. “Ouders vinden het fijn als ik erbij ben. Ze hebben het gevoel dat ze beter worden geholpen als er iemand meegaat die ze vertrouwen.” 

Signaleringsfunctie

Sleutelpersonen hebben ook een belangrijke signaleringsfunctie. Nadia: “Ze verwoorden de behoeftes van hun gemeenschap in de taal die nodig is om aansluiting te vinden bij de systeem wereld.” Ze agenderen kwesties die leven in de wijk, en die meer dan eens bij meerdere gemeenschappen blijken te spelen. Zo zorgen sleutelpersonen ook voor verbinding in de wijk.

Regelmatig brengen sleutelpersonen wijkbewoners op informele wijze in contact met beroepskrachten. Peggy, die die zich met het inzamelen van kleding en het organiseren van activiteiten in West op gezinnen richt: “Ik probeer professionals altijd te laten aansluiten als ik iets organiseer. Zo kunnen ze in een gemoedelijke sfeer met ouders of kinderen in gesprek.” 

Tira mi su

Verschillende sleutelpersonen zijn al langer een steunpilaar voor hun gemeenschap. Een van hen is Maria Antonietta, die in 2018 Tira mi su oprichtte. Dit sociale initiatief zorgt ervoor dat gedoneerde spullen, zoals kleding en speelgoed, terechtkomen bij gezinnen die dat nodig hebben. Tira mi su heeft een eigen locatie in een garagebox in Tilburg-Noord, biedt vrijwilligers de mogelijkheid om mee te doen en werkt nauw samen met wijkpartners. Iedereen kan binnenlopen voor een kopje koffie en inwoners en professionals in de wijk maken daar gretig gebruik van. Zo versterkt het sociale initiatief ook het netwerk in de wijk.

Sleutelpersoon worden begint bij de wens om van betekenis te zijn voor een ander. Zo heeft Fatum activiteiten opgezet voor alleenstaande moeders zoals zijzelf. Op vrijdagen, onder schooltijd, gaan de vrouwen samen wandelen of knutselen. Tijdens de activiteiten op zaterdag zijn ook de kinderen welkom. Fatum: “Omdat ik zelf een alleenstaande moeder ben, weet ik hoe weinig tijd je hebt voor jezelf en om iets leuks met je kinderen te doen.” 

Laagdrempelige ontmoetingsplek

Net als Tira mi Su had ook zij voor haar initiatief behoefte aan een laagdrempelige ontmoetingsplek. Ze zocht een ruimte waar moeders en kinderen makkelijk binnenlopen en die niet te duur is. Om op regelmatige basis een ruimte te huren in het wijkcentrum is voor hen te kostbaar. Inmiddels maken ze gebruik van een door de woningbouwcorporatie beschikbaar gestelde ruimte in een flat aan de Kapelmeesterlaan.

Fatum is een ander mens geworden door haar rol als sleutelpersoon. “Ik kan veel meer dan ik dacht”, zegt ze. Toen ze vanwege een operatie een tijdje zelf geen activiteiten voor moeders en kinderen kon begeleiden, stimuleerde Nadia haar zelf op zoek te gaan naar vervanging. Via de school van haar kinderen vond ze binnen een dag een paar vrijwilligers. Fatum voelt zich echt onderdeel van een team. “Als ik iets nodig heb, kan ik het iedereen vragen. Aan Nadia, aan andere sleutelpersonen of aan de moeders die ik ken in de wijk.” 

Ontwikkeling

De sleutelpersonen in NoordWest krijgen een passende vergoeding en een ontwikkeltraject. Ze voeren persoonlijke ontwikkelingsgesprekken met hun begeleiders en nemen deel aan intervisiegroepen en trainingen. Twee sleutelpersonen van het eerste uur zijn inmiddels doorgestroomd naar betaald werk. Sommigen combineren hun rol in de wijk met een baan in loondienst. Door hun rol in de wijk en de ontwikkeling die ze doormaken, fungeren de sleutelpersonen als rolmodel. Ze geven hun achterban een stem en stimuleren mensen binnen hun gemeenschap mee te doen in de maatschappij. Jorrie: “Als ze contact hebben met inwoners, vragen ze ook altijd wat die van bepaalde kwesties vinden. En ze stimuleren hun achterban om hun mening te geven, bijvoorbeeld tijdens een door de gemeente georganiseerde bewonersbijeenkomst.”