“Wij spreken van wijkkoningen. Het zijn criminele gezinnen die een enorm negatief stempel drukken op een wijk, en veel anderen beïnvloeden”, vertelt Iris Hoedemaekers, specialist Veiligheid van het team VIB (Veiligheid, Intelligence en Beleid) van gemeente Tilburg. “We zijn in 2020 begonnen en sinds 2022 valt het onder Preventie met Gezag. Het project is gestart om families te ondersteunen die zélf aangeven dat ze blijvend uit de criminaliteit willen stappen.” 

Zonder indicatie of protocol 

Op het moment dat een familie zich openstelt voor deelname aan het programma, krijgt het gezin een coach. Die gaat aan de slag met alle vragen en problemen waar het gezin en de individuele gezinsleden tegenaan lopen. “Met een klein kernteam komen we tot een strategie om een ander toekomstperspectief op te bouwen. En net zoals de problematiek verschilt, zal ook de aanpak per familie verschillen.” Een belangrijk uitgangspunt is dat de coaches zonder indicatie en protocol werken. “Als een familie gemotiveerd is, kunnen zij snel aan de slag”, vertelt Iris. De coaches zijn spin in het web tussen alle partners waar het gezin mee te maken krijgt. In eerste instantie moet de coach het vertrouwen winnen. Dat lukt door de actieve opstelling van de coaches, en doordat zij altijd bereikbaar zijn. Iris: “Elk moment dat daar behoefte aan is kunnen mensen even appen en als dat nodig is worden ze meteen teruggebeld. De gezinnen waarderen die bereikbaarheid en betrokkenheid. Dat zijn ze niet gewend.” De coaches zijn helemaal vrij om te doen wat zij nodig vinden. Ze werken daarbij samen met partners die een rol hebben in het gezin, zoals de reclassering, de wijkagent, het OM, onderwijs, Werk en Inkomen, de corporatie en schuldhulpverlening. 

Inspiratiebron

De familieaanpak is in 2020 gestart met een pilot en inmiddels maakten meer dan dertig gezinnen gebruik van de aanpak. Bij 70% met positief resultaat: de gezinsleden hebben weer perspectief en daarmee heeft de criminaliteit zijn aantrekkingskracht verloren. “Onze methode kost veel geld en is arbeidsintensief, maar het werkt.” Dat laatste bleek ook uit een evaluatie door Tilburg University. Een belangrijke succesfactor is dat de aandacht niet enkel naar de criminelen gaat, maar ook naar de kinderen in het gezin. “De coach brengt partijen bij elkaar en stemt de hulpverlening af. We besteden veel aandacht aan een goede start en een veilige leefomgeving voor kinderen uit het gezin.” De afgelopen jaren is heel veel kennis opgedaan omtrent de werkwijze. “We zijn gewoon maar begonnen: learning by doing. Nu zijn we er klaar voor om steeds meer kennis te delen met andere projecten. Zo hebben we nauw overleg met het Greentown project, dat loopt in Ierland. Samen willen we een inspiratiebron zijn voor andere steden.”